در دنیای اقتصاد، شاخصها حرف اول را میزنند. گویی زبان مشترکی هستند که اوضاع اقتصادی را به طور خلاصه و گویا به تصویر میکشند. یکی از این شاخصهای مهم، شاخص قیمت مصرفکننده یا همان CPI است.
CPI مخفف Consumer Price Index است و به زبان ساده، شاخصی برای سنجش تغییرات سطح قیمتها در طول زمان است. این شاخص توسط نهادهای دولتی هر کشور مانند مرکز آمار آمریکا محاسبه میشود و نشان میدهد که به طور میانگین، هزینه خانوارها برای خرید یک سبد ثابت از کالاها و خدمات چقدر افزایش یا کاهش یافته است.
شاخص CPI به صورت ماهانه منتشر شده و حدود 16 روز پس از پایان هر ماه، دادههای آماری آن ماه منتشر میشود.
در واقع شاخص CPI با بررسی تغییرات قیمتی سبد خانوار در طول زمان، نرخ تورم را به تصویر میکشد؛ به عبارت دیگر،CPI به شما میگوید که برای حفظ سطح زندگی خود در مقایسه با ماه گذشته، به چه میزان پول بیشتری باید بپردازید.
پس تغییرات CPI یعنی تغییر نرخ تورم و افزایش یا کاهش نرخ تورم مستقیماً بر میزان ارزش ارز هر کشور نسبت به کشورهای دیگر تأثیر میگذارد و همین امر یکی از عوامل بنیادی فارکس است که منجر به نوسان نرخ برابری جفت ارزهای مختلف در بازار فارکس میشود که شما به عنوان یک معاملهگر فارکس باید بتوانید این نوسان قیمتی را پیش بینی کنید.
تأثیر CPI بر ارزش دلار را میتوان به طور خلاصه در موارد زیر بیان کرد:
رابطه معکوس CPI و نرخ بهره: به طور کلی، با افزایش نرخ تورم (CPI بالا)، بانک مرکزی ایالات متحده (فدرال رزرو) برای مهار تورم، نرخ بهره را افزایش میدهد. افزایش نرخ بهره، تمایل به سرمایهگذاری در اوراق قرضه دولتی آمریکا را افزایش میدهد و به تبع آن، تقاضا برای دلار را بالا میبرد. در نتیجه، ارزش دلار در مقایسه با سایر ارزها افزایش مییابد.
تجربه معاملاتی حسن زاده فایننس آن است که در یک دفترچه سناریوهای ممکن را بنویسید. برای مثال اگر در حال ترید روی جفت ارز یورو دلار هستید و الآن نزدیک زمان انتشار خبر CPI دلار است. بنویسید که اگر CPI بالاتر از نرخ پیش بینی باشد، منجر به افزایش ارزش ارز دلار شده و از آنجایی که دلار در سمت دوم قرار دارد، نوسان قیمتی یورو دلار باید ریزشی باشد.
در این مقاله از تیم حسن زاده فایننس به بررسی شاخص cpi پرداخته و توضیح میدهیم که تغییرات شاخص CPI چگونه بر بازار فارکس تأثیر می گذارد.
CPI چیست؟
شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) که به آن شاخص تورم نیز گفته میشود، معیاری آماری است که نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را در یک بازه زمانی مشخص (معمولاً ماهانه و سالانه) اندازهگیری میکند. این شاخص توسط مراجع آماری دولتی در سراسر جهان، مانند اداره آمار کار ایالات متحده (BLS)، محاسبه و منتشر میشود.
نرخ تورم که از طریق CPI محاسبه میشود، نشاندهنده قدرت خرید پول در طول زمان است. به عبارتی، اگر نرخ تورم 5 درصد باشد، به معنی آن است که قیمت کالاها و خدمات 5 درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و قدرت خرید پول به همان میزان کاهش یافته است.
What Is the Consumer Price Index (CPI)?
The Consumer Price Index (CPI) measures the monthly change in prices paid by U.S. consumers. The Bureau of Labor Statistics (BLS) calculates the CPI as a weighted average of prices for a basket of goods and services representative of aggregate U.S. consumer spending.
منبع: اینوسپدیا
اما CPI چگونه محاسبه میشود؟
فرض کنید سبدی فرضی از کالاها و خدمات را در نظر بگیریم که یک خانوار به طور متوسط در طول یک ماه مصرف میکند. این سبد میتواند شامل مواردی مانند نان، برنج، میوه، اجارهبها، پوشاک، حمل و نقل و … باشد.
در ابتدای هر دوره، قیمت هر قلم از این کالاها و خدمات ثبت میشود. سپس در دورههای بعدی، قیمتها مجدداً اندازهگیری شده و با قیمتهای قبلی مقایسه میشوند. افزایش یا کاهش قیمت هر کالا، به طور جداگانه محاسبه و سپس میانگین آنها به عنوان نرخ تورم یا CPI در آن دوره گزارش میشود.
انواع CPI
دو نوع اصلی برای شاخص CPI داریم.
گزارش CPI کل (Headline CPI):
گزارش CPI کل که به عنوان تورم کل نیز شناخته میشود، شناختهشدهترین نوع گزارش CPI است. این گزارش نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را در یک بازه زمانی مشخص (معمولاً ماهانه) نشان میدهد.
گزارش CPI کل به عنوان یک شاخص کلی از تورم در نظر گرفته میشود و توسط رسانهها و تحلیلگران اقتصادی به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد.
گزارش CPI هسته (Core CPI):
گزارش CPI هسته که به آن تورم بدون مواد غذایی و انرژی نیز گفته میشود، نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را به استثنای اقلام فرّار مانند مواد غذایی و انرژی نشان میدهد.
علت تمرکز بر CPI هسته، ثبات بیشتر این شاخص نسبت به CPI کل است. قیمت مواد غذایی و انرژی به دلیل عوامل مختلفی مانند شرایط آب و هوایی، بلایای طبیعی و تحولات ژئوپلیتیکی، میتواند به طور قابلتوجهی نوسان غیرقابل پیشبینی داشته باشد؛ بنابراین، CPI هسته به عنوان یک شاخص تورم پایدارتر، دیدگاه دقیقتری از روندهای بلندمدت قیمتی ارائه میدهد و از این رو برای تحلیلگران و سیاستگذاران اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است.
چرا سی پی آی برای تریدرها مهم است؟
اهمیت CPI برای تریدرها را میتوان در دو سطح کلان و خرد دستهبندی کرد:
- سطح کلان:
سیاستهای پولی: CPI به عنوان یک شاخص کلیدی برای سنجش تورم، جهتگیری سیاستهای پولی بانکهای مرکزی را تحتالشعاع قرار میدهد. افزایش نرخ تورم، بانکهای مرکزی را به سمت افزایش نرخ بهره سوق میدهد تا از قدرت پول ملی محافظت کنند. این امر به نوبه خود، بر ارزش ارزها در بازار فارکس تأثیر میگذارد.
سلامت اقتصادی: CPI به عنوان یک شاخص کلی از سلامت اقتصادی یک کشور تلقی میشود. نرخ تورم پایین و باثبات نشاندهنده ثبات اقتصادی و قدرت خرید مصرفکنندگان است، در حالی که تورم بالا میتواند به عدم اطمینان اقتصادی و کاهش ارزش ارز کشور در مقابل سایر ارزها شود.
- سطح خرد:
تحلیل تکنیکال: حرکات قیمتی ارزها در بازار فارکس تا حد زیادی تحت تأثیر انتظارات بازار از سیاستهای پولی و شرایط اقتصادی کلان است. CPI به عنوان یک شاخص پیشرو، میتواند سیگنالهایی را برای تغییرات آتی در نرخ بهره و نوسانات ارزی ارائه دهد.
تصمیمگیری معاملاتی: تریدرها با تحلیل سطوح CPI و روندهای تورم، در گذشته بر اساس چارتهای موجود میتوانند در مورد ورود یا خروج از معاملات بلند مدت تصمیم بگیرند.
چگونه دادههای CPI در بازار فارکس بر دلار تأثیر میگذارد؟
دوستان عزیز یکی از بهترین راه کارها برای بررسی شاخصهای اقتصادی و تحلیل تأثیر آنها بر ارزش ارز کشور آن است که توضیحات سایت فارکس فکتوری را بخوانید. از آنجایی که هدف ما آموزش ماهی گیری به شماست نه آنکه بخواهیم ماهی به شما بدهیم تا همیشه به ما وابسته باشید، در ادامه نحوه تحلیل و تأثیرگذاری شاخص CPI در بازار فارکس بر دلار را توضیح میدهیم.
برای مثال در تصویر زیر اطلاعات مربوط به شاخص CPI هسته را در سایت فارکس فکتوری میبینید، ابتدا باید روی قسمت Details به معنای (جزئیات) کلیک کنید و سپس با استفاده از گوگل ترنسلیت اطلاعات را ترجمه کنید.
یک بخش مهم را برایتان ترجمه کردهایم «اگر “واقعی” بزرگتر از “پیش بینی” باشد برای ارز خوب است.» خب حالا بریم مفهوم این عبارت را تجزیه و تحلیل کنیم.
در تصویر بالا اگر عدد “واقعی” برای مثال به جای 0.3 که مساوی با عدد “پیش بینی” است عدد 0.4 بود باعث افزایش ارزش دلار نسبت به سایر ارزها در بازار فارکس میشد و بالعکس
یعنی اگر عدد “واقعی” کمتر از “پیش بینی” باشد برای مثال 0.2 باعث کاهش ارزش دلار نسبت به سایر ارزها در بازار فارکس میشد.
تأثیر شاخص قیمت مصرف کننده بر نرخ ارز
همانطور که توضیح داده شد نرخ شاخص CPI را مرکز آمار هر کشور پس از بررسیهای جامع منتشر میکند، شما میتوانید شاخص CPI را برای ارزهای USD, EUR, GBP, JPY, AUD, NZD, CAD که ارز کشورهای جهان اول و توسعه یافته هستند مشاهده کنید البته برخی از کشورهای در حال توسعه نیز نرخ شاخص CPI را منتشر میکند.
حال برای بررسی تأثیر شاخص قیمت مصرف کننده بر نرخ ارز باید طبق تیتر قبلی، عدد واقعی منتشر شده در ماه جاری را با عددی که اقتصاددانها برای ماه جاری پیش بینی میکردند، مقایسه کنید.
به طور خلاصه تأثیر شاخص قیمت مصرف کننده بر نرخ ارز تمامی کشورها به صورت زیر است:
اگر نرخ شاخص CPI نسبت به پیش بینی بیشتر باشد برای آن ارز مناسب است و منجر به افزایش ارزش ارز در فارکس میشود.
اگر نرخ شاخص CPI نسبت به پیش بینی کمتر باشد برای آن ارز بد بوده و باعث کاهش ارزش ارز در فارکس میشود.
اقلام تاثیرگذار بر شاخص قیمت مصرف کننده
همانطور که گفته شد، CPI بر اساس قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی در یک بازه زمانی مشخص محاسبه میشود. این سبد مصرفی شامل طیف گستردهای از اقلام است که به طور کلی در دستههای زیر قرار میگیرند:
- خوراکیها و آشامیدنیها: این دسته شامل طیف وسیعی از مواد غذایی، نوشیدنیها و ملزومات مرتبط مانند نان، برنج، گوشت، لبنیات، میوهها، سبزیجات و غیره میشود.
- مسکن: این دسته شامل هزینههای مرتبط با مسکن، مانند اجارهبها، رهن، وام مسکن، مبلمان، لوازم خانگی و غیره میشود.
- حمل و نقل: این دسته شامل هزینههای مرتبط با جابهجایی افراد و کالاها، مانند بنزین، کرایه اتوبوس و مترو، بلیت هواپیما، خرید خودرو، تعمیرات و غیره میشود.
- پوشاک و کفش: این دسته شامل هزینههای مرتبط با پوشاک، مانند لباس، کفش، کیف، لوازم جانبی و غیره میشود.
- بهداشت و درمان: این دسته شامل هزینههای مرتبط با خدمات درمانی، مانند دارو، ویزیت پزشک، بستری شدن در بیمارستان، بیمه درمانی و غیره میشود.
- تفریح و آموزش: این دسته شامل هزینههای مرتبط با فعالیتهای تفریحی، مانند سفر، رستوران، سینما، تئاتر، کتاب، لوازم التحریر و غیره میشود.
- ارتباطات: این دسته شامل هزینههای مرتبط با خدمات ارتباطی، مانند تلفن همراه، اینترنت، خدمات پستی و غیره میشود.
- کالاها و خدمات متفرقه: این دسته شامل سایر اقلام و خدماتی میشود که در دستههای دیگر جای نمیگیرند، مانند آرایشگاه، لوازم آرایشی، خدمات آموزشی، مالیات و غیره.
شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI در ایران
مرکز آمار ایران مسئولیت محاسبه شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) را در کشورمان بر عهده دارد. این شاخص با دو روش مجزا برای نقاط شهری و روستایی اندازهگیری میشود.
شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی در نقاط شهری به صورت ماهانه در گروههای اصلی و فرعی تجزیه تحلیل میشود. این شاخص از سال ۱۳۹۱ تاکنون با سال پایه ۱۳۹۰ محاسبه و در سالنامه آماری کشور منتشر میشود.
مشابه روش شهری، در این رویکرد نیز سبد مصرفی خانوارهای روستایی به طور ماهانه در گروههای اصلی و فرعی رصد میشود. فعلاً، سال ۱۳۹۰ به عنوان سال پایه برای این شاخص در نظر گرفته شده است.
اندازه گیری میزان تورم در کشور ما بر اساس با استانداردهای صندوق بینالمللی پول انجام میشود. در این روش، کالاها در دوازده گروه کالایی دستهبندی میشوند. سپس، از هر طبقه از اقلام و کالاها، مواردی به عنوان نماینده انتخاب و مورد بررسی قرار میگیرند. مسکن، خوراکیها و آشامیدنیها و حمل و نقل بیشترین سهم را در CPI دارند.
طبق ارزیابیها، حدود هزار و ۳۰۰ قلم کالا در سبد هزینه خانوار ایرانی قرار دارد. این کالاها و خدمات بر اساس استانداردهای جهانی، در دوازده گروه شامل موارد زیر دستهبندی شدهاند:
خوراکیها و آشامیدنیها – بهداشت و درمان- دخانیات – تفریح و امور فرهنگی- پوشاک و کفش – مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها – کالاها و خدمات متفرقه – اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه- حمل و نقل – ارتباطات – تحصیل – رستوران و هتل
تأثیر شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI در ارز دیجیتال
در حالی که ارزهای دیجیتال به طور مستقیم به شاخصهای اقتصادی سنتی مانند CPI وابسته نیستند، اما تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی از جمله اعتماد سرمایهگذاران و انتظارات بازار قرار دارند. به طور کلی، رابطه بین CPI و ارزهای دیجیتال را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
تأثیر CPI بر انتظارات بازار: انتظارات بازار از نرخ تورم آتی و واکنشهای احتمالی بانکهای مرکزی به آن، نقش مهمی در نوسانات قیمت ارزهای دیجیتال دارد. اگر بازار انتظار افزایش نرخ تورم و افزایش نرخ بهره را داشته باشد، تمایل به سرمایهگذاری در اوراق قرضه دولتی افزایش یافته و تقاضا برای ارزهای دیجیتال ممکن است کاهش یابد.
تأثیر CPI بر تمایل به ریسکپذیری: در شرایطی که نرخ تورم بالا باشد، سرمایهگذاران ممکن است به دنبال داراییهای امنتر، مانند اوراق قرضه دولتی، باشند و تمایل به سرمایهگذاری در داراییهای پر ریسک، مانند ارزهای دیجیتال، کاهش یابد.
توصیه حسن زاده فایننس هنگام انتشار شاخص CPI و تأثیر آن در معاملات فارکس:
برای بهرهمندی از CPI در معاملات فارکس، تریدرها باید به نکات زیر توجه کنند:
دنبال کردن تقویم اقتصادی: انتشار گزارشهای CPI در تقویمهای اقتصادی به طور منظم اطلاعرسانی میشود. تریدرها باید برای رصد این رویدادها و تحلیل ارقام منتشر شده برنامهریزی کنند.
توجه به CPI هستهای: به غیر از CPI کلی، توجه به نرخ تورم هستهای (Core CPI) که نوسانات قیمتهای انرژی و مواد غذایی را حذف میکند، نیز حائز اهمیت است. تورم هستهای تصویری دقیقتر از روندهای تورم بلندمدت ارائه میدهد.
تحلیل واکنش بازار: پس از انتشار گزارشات CPI، واکنش بازار به ارقام منتشر شده را رصد کنید. نوسانات ناگهانی قیمت ارزها میتواند فرصتهایی را برای معاملات کوتاهمدت (اسکالپینگ) ایجاد کند.
ترکیب با سایر شاخصها: CPI تنها یک شاخص اقتصادی است. برای اتخاذ تصمیمات معاملاتی جامع، باید آن را در کنار سایر شاخصهای کلان مانند نرخ بیکاری، نرخ تولید ناخالص داخلی و شاخصهای احساسات بازار تحلیل کرد.
آموزش فارکس در مشهد و آموزش فارکس در افغانستان که میتوانید در حسن زاده فایننس فارکس به صورت پیشرفته شروع کنید.
جمع بندی
در این مقاله آموزشی، به بررسی دقیق رابطه CPI و بازار فارکس پرداختیم و نکات کلیدی را در این خصوص ارائه کردیم. آگاهی از تأثیر CPI بر بازار فارکس برای معاملهگران باتجربه و مبتدی از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که نرخ تورم و به تبع آن، CPI، نقشی کلیدی در تعیین ارزش ارزها و سیاستهای پولی بانکهای مرکزی ایفا میکند.
نکته کلیدی این مقاله آن است که افزایش نرخ تورم یا همان نرخ CPI بالا معمولاً منجر به افزایش نرخ بهره توسط بانکهای مرکزی برای مهار تورم میشود. افزایش نرخ بهره، تمایل به سرمایهگذاری در اوراق قرضه دولتی را افزایش میدهد و به تبع آن، تقاضا برای ارز مربوطه را بالا میبرد. در نتیجه، ارزش آن ارز در مقایسه با سایر ارزها افزایش مییابد.
فراموش نکنید که در بخش نظرات میتوانید سؤالات و دیدگاههای خود را با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
CPI چیست ؟
شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) که به آن شاخص تورم نیز گفته میشود، معیاری آماری است که نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را در یک بازه زمانی مشخص (معمولاً ماهانه و سالانه) اندازهگیری میکند
CPI چگونه محاسبه میشود؟
در ابتدای هر دوره، قیمت هر قلم از این کالاها و خدمات ثبت میشود. سپس در دورههای بعدی، قیمتها مجدداً اندازهگیری شده و با قیمتهای قبلی مقایسه میشوند. افزایش یا کاهش قیمت هر کالا، به طور جداگانه محاسبه و سپس میانگین آنها به عنوان نرخ تورم یا CPI در آن دوره گزارش میشود.
انواع CPI چیست ؟
گزارش CPI کل (Headline CPI) – گزارش CPI هسته (Core CPI)
گزارش CPI کل (Headline CPI) چیست ؟
گزارش CPI کل که به عنوان تورم کل نیز شناخته میشود، شناختهشدهترین نوع گزارش CPI است. این گزارش نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را در یک بازه زمانی مشخص (معمولاً ماهانه) نشان میدهد.
گزارش CPI هسته (Core CPI)چیست ؟
گزارش CPI هسته که به آن تورم بدون مواد غذایی و انرژی نیز گفته میشود، نرخ تغییرات قیمت سبد ثابتی از کالاها و خدمات مصرفی را به استثنای اقلام فرّار مانند مواد غذایی و انرژی نشان میدهد.
چرا سی پی آی (CPI) برای تریدرها مهم است؟
سطح کلان – سطح خرد
سطح کلان شامل چه چیزی هایی میشود ؟
سیاستهای پولی – سلامت اقتصادی
چگونه دادههای CPI در بازار فارکس بر دلار تأثیر میگذارد؟
اگر عدد “واقعی” برای مثال به جای 0.3 که مساوی با عدد “پیش بینی” است عدد 0.4 بود باعث افزایش ارزش دلار نسبت به سایر ارزها در بازار فارکس میشد و بالعکس
اقلام تاثیرگذار بر شاخص قیمت مصرف کننده چیست ؟
خوراکیها و آشامیدنیها – مسکن – حمل و نقل – پوشاک و کفش – بهداشت و درمان – تفریح و آموزش – ارتباطات – کالاها و خدمات متفرقه
تأثیر شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI در ارز دیجیتال چگونه است ؟
ر حالی که ارزهای دیجیتال به طور مستقیم به شاخصهای اقتصادی سنتی مانند CPI وابسته نیستند، اما تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی از جمله اعتماد سرمایهگذاران و انتظارات بازار قرار دارند.
یه جایی تیتر رو اشتباه گفتین
رابطه ی معکوس cpi و نرخ بهره !
درحالیکه در توضیحات گفتین با افزایش cpi نرخ بهره هم افزایش پیدا میکنه ؟!