بورس کالا چیست؟ راهنمای نحوه خرید از بورس کالای ایران

اگر تا امروز فکر می‌کردید بورس فقط جایی برای خرید و فروش سهام شرکت‌ها است، بورس کالا یک روی دیگر از بازار سرمایه ایران را نشان می‌دهد؛ بازاری که در آن به‌جای سهم، خودِ کالا (از فولاد و مس گرفته تا زعفران، خودرو و حتی ملک) با قیمتی شفاف و زیر نظر نهادهای رسمی معامله می‌شود. در این راهنما از حسن زاده فایننس، از تاریخچه شکل‌گیری بورس کالای ایران تا نحوه ثبت‌نام، انواع قراردادها، کارمزدها و ریسک‌های این بازار را به‌زبان ساده بررسی می‌کنیم.

بورس کالا چیست و چگونه کار می‌کند؟

در بورس کالای ایران (Iran Mercantile Exchange) انواع کالاهای صنعتی، معدنی، پتروشیمی و کشاورزی، همراه با اوراق بهادار مبتنی بر همین کالاها، طبق ضوابط قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار دادوستد می‌شوند. برخلاف بورس اوراق بهادار که در آن سهام شرکت‌ها معامله می‌شود، در بورس کالا خودِ کالای فیزیکی (یا اوراق بهاداری که پشتوانه‌اش کالای فیزیکی است) خرید و فروش می‌شود.

معاملات کالای فیزیکی در بورس کالای ایران به روش مزایده و از طریق کارگزاران رسمی انجام می‌شود؛ یعنی عرضه‌کننده (معمولاً تولیدکننده یا واردکننده) کالای خود را با قیمت پایه مشخص عرضه می‌کند و خریداران از طریق کارگزاری سفارش خرید ثبت می‌کنند تا قیمت نهایی کشف شود. این سازوکار باعث شفافیت قیمت، حذف واسطه‌های غیررسمی و تضمین اجرای تعهدات طرفین معامله می‌شود.

تاریخچه بورس کالای ایران

• نخستین بورس کالایی کشور با عنوان «سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران» در شهریور ۱۳۸۲ فعالیت خود را آغاز کرد.
• یک سال بعد، در شهریور ۱۳۸۳، «سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی» راه‌اندازی شد.
• با تصویب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱ آذر ۱۳۸۴ در مجلس شورای اسلامی و به تصمیم شورای عالی بورس، بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی در آذر ۱۳۸۵ در یکدیگر ادغام و «شرکت بورس کالای ایران» تشکیل شد.
• پس از طی مراحل قانونی، پذیره‌نویسی و برگزاری مجمع عمومی، بورس کالای ایران از ابتدای مهر ۱۳۸۶ به‌طور رسمی زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت خود را آغاز کرد.
• در تیر ۱۳۸۷ نخستین قرارداد آتی کشور (بر پایه شمش طلای یک اونسی) در همین بورس راه‌اندازی شد و در آذر همان سال، قرارداد آتی سکه بهار آزادی جایگزین آن شد.
• معاملات آتی سکه طلا در شهریور ۱۳۹۷ به‌دلیل نوسانات شدید بازار سکه، به دستور بورس کالا متوقف شد و بازار آتی با قراردادهایی بر پایه محصولات کشاورزی (زعفران، زیره سبز، پسته) ادامه یافت.
• قراردادهای اختیار معامله (آپشن) از سال ۱۳۹۵ در بورس کالا معرفی شدند و از بهمن ۱۴۰۱ نیز اختیار معامله مبتنی بر قرارداد آتی صندوق طلا فعال شد.

زمینه‌های فعالیت بورس کالا؛ چه کالاهایی معامله می‌شوند؟

کالاهای پذیرفته‌شده در بورس کالای ایران در چند گروه اصلی دسته‌بندی می‌شوند:

صنعتی و معدنی: شامل گروه فولاد (شمش، ورق، میلگرد، مقاطع طولی و تخت، قراضه)، مس (کاتد، شمش، پودر، لوله)، آلومینیوم و سایر فلزات. طبق منابع آموزشی کارگزاری‌ها، مجموع کالاهای این بخش در قالب ۲۳ زیرگروه اصلی و ۴۶ زیرگروه فرعی عرضه می‌شوند.

پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی: انواع مواد پلیمری، قیر، گوگرد، روغن پایه و سایر فرآورده‌های نفتی و شیمیایی.

کشاورزی: محصولاتی مانند زعفران و پسته که در بازار فیزیکی عرضه می‌شوند. زعفران علاوه بر بازار فیزیکی، سابقه معامله در قالب قرارداد آتی و صندوق کالایی را نیز دارد؛ درحالی‌که برای پسته، صرفاً معامله فیزیکی رایج‌تر بوده و صندوق کالایی مستقلی برای آن وجود ندارد.

بازار فرعی: کالاها و دارایی‌هایی که شرایط پذیرش در بازار فیزیکی اصلی را ندارند، مانند انواع ضایعات، مواد معدنی خاص و اموال غیرمنقول (املاک و زمین).

بازار مشتقه: قراردادهایی که ارزش‌شان از یک کالای پایه مشتق می‌شود، شامل قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله.

بازار مالی: اوراق بهادار مبتنی بر کالا مانند گواهی سپرده کالایی، صندوق‌های کالایی (طلا، زعفران، نقره و…) و اوراق سلف موازی استاندارد.

• همچنین بخوانید: بهترین صندوق های طلا
• بهترین صندوق نقره

انواع بازارهای بورس کالای ایران

بورس کالای ایران دارای چند بازار مختلف است که در ادامه مهم‌ترین بازارهای بورس کالا را بررسی کرده‌ایم.

بازار فیزیکی

بازار فیزیکی بورس کالا، بازاری است که در آن کالاهای واقعی مانند فولاد، مس، محصولات پتروشیمی و محصولات کشاورزی خرید و فروش می‌شوند و در نهایت به تحویل فیزیکی کالا منجر می‌گردند. شباهت این بازار به بازار سنتی در همین «تحویل کالا» است، اما تفاوت اصلی آن، وجود قوانین مشخص، سازوکار شفاف و نظارت‌شده برای قیمت‌گذاری و انجام معامله است.

تولیدکنندگانی مانند شرکت‌های پتروشیمی، فولادی یا کشاورزی، محصولات خود را به‌عنوان «عرضه‌کننده» در این بازار ارائه می‌دهند و مصرف‌کنندگان یا خریداران از طریق کارگزاری، آن‌ها را خریداری می‌کنند.

بازار فرعی

بازار فرعی بورس کالا بخشی از بورس کالای ایران است که کالاها و دارایی‌هایی را پوشش می‌دهد که به هر دلیلی نمی‌توانند در بازار اصلی پذیرفته شوند؛ کالاهایی مانند ضایعات صنعتی و فلزی، تجهیزات و ماشین‌آلات، مواد شیمیایی و حتی در سال‌های اخیر، املاک، زمین و سوله.

برخلاف بازار اصلی که شرایط پذیرش سخت‌گیرانه‌ای دارد، بازار فرعی با قوانین انعطاف‌پذیرتری اداره می‌شود تا تولیدکنندگان کوچک و متوسط هم بتوانند کالای خود را در محیطی رسمی و شفاف عرضه کنند.

بازار مشتقه

بازار ابزارهای مالی‌ای است که ارزش‌شان از یک دارایی پایه (کالای فیزیکی) مشتق می‌شود. دو ابزار اصلی این بازار عبارت‌اند از:

• قرارداد آتی: تعهد خرید یا فروش مقدار مشخصی کالا در تاریخ و قیمتی معین در آینده.
• قرارداد اختیار معامله: حق (نه الزام) خرید یا فروش دارایی پایه در قیمت و تاریخ مشخص، در ازای پرداخت مبلغی به نام «پرمیوم».

بازار مالی

بازار اوراق بهاداری است که پشتوانه آن‌ها کالای فیزیکی است، البته شما به دلخواه میتوانید کالای خریداری شده را تحویل گرفته یا آنکه در زمان مدنظر خود به‌فروش برسانید.

بازار مالی بورس کالا از سه زیرمجموعه اصلی تشکیل شده است:

گواهی سپرده کالایی

در این روش، مقدار مشخصی کالا در انبارهای مورد تأیید بورس کالا سپرده می‌شود و انباردار یک قبض یا گواهی برای آن صادر می‌کند. این گواهی، پشتوانه‌ای برای معامله در بورس است و دارنده آن می‌تواند گواهی را در بورس خرید و فروش کند. گواهی سپرده برای کالاهایی مانند طلا، نقره، مس، زعفران و گواهی پسته صادر می‌شود.

• همچنین بخوانید: خرید گواهی سپرده مس در بورس کالا

صندوق سرمایه‌گذاری کالایی

این صندوق‌ها روی کالاهای خاصی (مانند طلا، نقره یا صندوق های زعفران) سرمایه‌گذاری می‌کنند و سرمایه‌گذاران به‌جای خرید فیزیکی کالا، واحدهای صندوق را خریداری می‌کنند. این روش هزینه‌های انبارداری و حمل‌ونقل (به‌طور غیرمستقیم اعمال می‌شود) را حذف کرده و امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ کمتر را فراهم می‌کند. در این روش امکان دریافت فیزیکی کالا وجود ندارد.

قرارداد سلف موازی استاندارد

این قرارداد شبیه قرارداد سلف است، با این تفاوت مهم که بازار ثانویه دارد. یعنی خریدار اولیه می‌تواند پیش از تاریخ تحویل کالا، آن را در بورس به شخص دیگری بفروشد. این ویژگی، نقدشوندگی را افزایش می‌دهد و برای تأمین مالی عرضه‌کننده (که پول را از قبل دریافت می‌کند) بسیار کارآمد است.

انواع قراردادهای بورس کالا و تفاوت آن‌ها

در بازار بورس کالا قراردادهای مختلفی وجود دارد که ماهیت هر کدام از اسم آن مشخص است.

۱. قرارداد نقدی

در این نوع قرارداد، خریدار باید کل پول معامله را همراه با کارمزد کارگزار، همان لحظه و به‌صورت نقد پرداخت کند. در مقابل، فروشنده هم موظف است حداکثر تا سه روز، کالا را به خریدار تحویل دهد؛ یعنی هم پول و هم کالا، تقریباً هم‌زمان جابه‌جا می‌شوند.

۲. قرارداد سلف

اینجا خریدار کل پول را همان ابتدا و یک‌جا پرداخت می‌کند، اما فروشنده کالا را در یک تاریخ مشخص در آینده تحویل می‌دهد. به‌بیان‌دیگر، خریدار زودتر پول می‌دهد و بعداً کالا را می‌گیرد. این روش برای فروشنده (معمولاً تولیدکننده) یک‌راه تأمین سرمایه در همان لحظه محسوب می‌شود.

۳. قرارداد نسیه

درست برعکس قرارداد سلف است: کالا همان لحظه به خریدار تحویل داده می‌شود، اما پول آن در یک تاریخ معین در آینده پرداخت می‌شود. این یعنی خریدار زودتر کالا را می‌گیرد و بعداً پول را می‌دهد؛ به همین دلیل به این روش، نوعی تأمین مالی برای خریدار گفته می‌شود.

۴. قرارداد آتی

در قرارداد آتی، فروشنده تعهد می‌دهد که در یک تاریخ مشخص در آینده، مقدار معینی از یک کالا را با قیمتی که از قبل تعیین‌شده بفروشد؛ و خریدار هم متعهد می‌شود همان کالا را با همان شرایط بخرد. چون هیچ‌کدام از طرفین هنوز کالا یا پول را ردوبدل نکرده‌اند، هر دو باید مقداری پول به نام «وجه تضمین» نزد اتاق پایاپای (یک نهاد واسط و ناظر) بگذارند تا اطمینان حاصل شود به تعهدشان عمل می‌کنند. اگر قیمت کالا در بازار تغییر کند، این وجه تضمین هم باید متناسب با آن تغییر، تنظیم (کم یا زیاد) شود.

۵. قرارداد اختیار خرید

در این قرارداد، یک نفر (خریدار اختیار) با پرداخت مبلغی، این «حق» را پیدا می‌کند که بتواند مقدار مشخصی کالا را با قیمتی معین، در یک تاریخ معین بخرد.

توجه کنید که این فقط یک «حق» است، نه یک «تعهد»؛ یعنی خریدار می‌تواند از این حق استفاده کند یا نکند؛ اما فروشنده اختیار، متعهد است که اگر خریدار خواست، کالا را با همان قیمت به او بفروشد.

۶. قرارداد اختیار فروش

دقیقاً برعکس مورد بالاست: خریدار اختیار، با پرداخت مبلغی، حق پیدا می‌کند که کالای خود را با قیمتی معین، در تاریخی معین به فروشنده اختیار بفروشد. باز هم این یک حق است نه تعهد؛ اما فروشنده اختیار، متعهد می‌شود اگر طرف مقابل خواست بفروشد، آن کالا را با همان قیمت از او بخرد.

۷. قرارداد سلف موازی استاندارد

این قرارداد شبیه قرارداد سلف است، با یک تفاوت مهم: کسی که کالا را خریده، می‌تواند پیش از رسیدن تاریخ تحویل، همان مقدار کالا را دوباره به شخص دیگری بفروشد؛ یعنی برخلاف سلف معمولی، اینجا امکان معامله مجدد وجود دارد.

هر قرارداد سلف موازی استاندارد کاملاً مستقل از قراردادهای دیگر است و طبق شرایطی که در همان ابتدای عرضه اعلام شده، بسته می‌شود. جالب اینجاست که هم‌زمان با امضای این قرارداد، یک قرارداد دیگر به نام «حواله» هم بسته می‌شود؛ طبق آن، فروشنده از عرضه‌کننده اصلی کالا می‌خواهد که کالا را تحویل دهد و عرضه‌کننده هم متعهد می‌شود طبق همین حواله، کالا را تحویل بدهد.

بورس کالا چه تفاوتی با بورس سهام و بورس انرژی دارد؟

موضوع معامله: در بورس اوراق بهادار (بورس تهران و فرابورس)، سهام شرکت‌ها و اوراق بدهی مبادله می‌شود؛ در بورس کالا، خودِ کالای فیزیکی یا اوراق بهادار مبتنی بر آن؛ در بورس انرژی، حامل‌های انرژی مانند برق، نفت، گاز و زغال‌سنگ و اوراق بهادار مبتنی بر همین حامل‌ها.

روش کشف قیمت: در بورس اوراق بهادار، قیمت به‌صورت لحظه‌ای و بر اساس عرضه و تقاضای پیوسته تعیین می‌شود؛ در بورس کالا، قیمت هر عرضه از طریق مزایده و بر پایه قیمت پایه اعلامی کشف می‌شود.

زمان تسویه: در بسیاری از قراردادهای نقدی بورس کالا، وجه معامله در بازه کوتاهی (حداکثر تا سه روز کاری) و مستقیماً به حساب فروشنده واریز می‌شود.

در بورس اوراق بهادار، وجه فروش سهام بلافاصله برای خرید سایر سهام (به‌جز صندوق‌های کالایی و درآمد ثابت) قابل استفاده است، اما برای برداشت نقدی وجه، دو روز کاری زمان لازم است چرخه تسویه (T+۲).

نهاد ناظر مشترک: هر سه بازار (بورس اوراق بهادار، بورس کالا و بورس انرژی) زیرمجموعه سازمان بورس و اوراق بهادار هستند و تابع همان قانون بازار اوراق بهادار مصوب ۱۳۸۴ می‌باشند؛ بورس انرژی نیز خود نوعی بورس کالایی تخصصی محسوب می‌شود، نه بورس اوراق بهادار.

چگونه در بورس کالا ثبت نام کنیم؟

برای ورود به بورس کالا باید به موارد زیر توجه کرد:

ثبت‌نام سجام و انتخاب کارگزاری

اولین گام برای فعالیت در هر بخش از بازار سرمایه ایران، از جمله بورس کالا، احراز هویت و ثبت‌نام در سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) است. این ثبت‌نام می‌تواند به‌صورت غیرحضوری از طریق کارگزاری‌های دارای مجوز یا با مراجعه حضوری انجام شود. پس از دریافت کد سجام، باید یکی از کارگزاری‌های دارای مجوز فعالیت در بورس کالا انتخاب و در سامانه آن ثبت‌نام شود.

دریافت کد معاملاتی و دسترسی موردنیاز

کد معاملاتی بورس کالا با کد معاملاتی بازار سهام متفاوت است؛ افرادی که پیش‌تر در بورس اوراق بهادار کد گرفته‌اند نیز برای فعالیت در بورس کالا باید کد جداگانه دریافت کنند. بسته به بازار هدف، کدهای متفاوتی صادر می‌شود: کد معاملاتی بازار فیزیکی، کد بازار مالی (برای گواهی سپرده و صندوق‌های کالایی) و کد بازار مشتقه (برای قرارداد آتی و اختیار معامله). برای دریافت کد بازار مشتقه معمولاً گذراندن دوره آشنایی با ریسک این بازار الزامی است.

مدارک، حساب بانکی و مجوزهای لازم

• برای اشخاص حقیقی: کارت ملی، شناسنامه و کد ده‌رقمی پشت کارت ملی هوشمند برای احراز هویت سجام.
• برای اشخاص حقوقی: تصویر روزنامه رسمی آگهی تأسیس، آگهی آخرین تغییرات شرکت و مدارک هویتی صاحبان امضا.

معرفی یک حساب بانکی به نام خود شخص نزد یکی از بانک‌های دارای قرارداد با سامانه سجام، برای واریز و برداشت وجوه.

برای برخی کالاها یا معاملات با حجم خاص، ارائه مدارک تکمیلی به کمیته پذیرش مشتریان بورس کالا ممکن است لازم باشد.

نحوه معامله در بورس کالا؛ از ثبت سفارش تا تسویه

تعیین هدف؛ خرید فیزیکی کالا یا سرمایه‌گذاری؟ پیش از هر اقدامی باید مشخص شود هدف، خرید واقعی کالا (مثلاً خودرو یا مصالح ساختمانی) برای مصرف است یا سرمایه‌گذاری از طریق ابزارهایی مانند گواهی سپرده کالایی، صندوق‌های کالایی یا قراردادهای آتی؛ زیرا مسیر نوع کد معاملاتی موردنیاز و نحوه خرید بر همین اساس تعیین می‌شود.

مراحل خرید از بازار فیزیکی

۱- رصد «اطلاعیه عرضه» مربوط به کالای موردنظر در سایت بورس کالا یا سامانه کارگزاری که شامل قیمت پایه، حداقل مقدار خرید و زمان عرضه است.

۲- واریز وجه تضمین موردنیاز (بسته به نوع کالا) به حساب کارگزاری.

۳- ثبت سفارش خرید در سامانه معاملاتی کارگزاری در زمان اعلام‌شده.

۴- در صورت برنده شدن در مزایده، تسویه باقیمانده وجه ظرف مهلت تعیین‌شده (معمولاً حداکثر سه روز کاری برای قراردادهای نقدی).

۵- دریافت کالا از انبار عرضه‌کننده طبق رویه اعلام‌شده در اطلاعیه عرضه.

مراحل خرید و فروش گواهی سپرده و صندوق کالایی

برای خرید گواهی سپرده کالایی (مانند گواهی سپرده سکه، مس یا زعفران) یا واحدهای صندوق‌های کالایی، نیازی به دریافت کد جداگانه بازار فیزیکی نیست و صرفاً داشتن کد بورسی کفایت می‌کند. این ابزارها همانند سهام از طریق پنل معاملاتی آنلاین کارگزاری و در ساعات معاملاتی بازار مالی خریدوفروش می‌شوند.

پیش‌نیازهای معامله در بازار مشتقه

برای فعالیت در معاملات آتی و اختیار معامله، افراد حقیقی باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشند، کد مخصوص بازار مشتقه را از کارگزاری دارای مجوز دریافت کنند و وجه تضمین اولیه هر قرارداد را که توسط بورس کالا تعیین و در مشخصات قرارداد اعلام می‌شود، در حساب عملیاتی خود نزد اتاق پایاپای تأمین کنند.

حداقل سرمایه برای معامله در بورس کالا چقدر است؟

در بورس کالا برخلاف بورس سهام، رقم ثابتی برای «حداقل سرمایه ورود» تعریف نشده است؛ حداقل سرمایه لازم برابر است با «حداقل مقدار خرید مصوب برای آن کالا × قیمت پایه روز».

برای مثال حداقل سرمایه لازم برای خرید گواهی سپرده مس معادل قیمت روز یک کیلوگرم مس است. به این رقم باید کارمزد معاملاتی نیز اضافه شود. برای مثال در تصویر زیر فروشنده‌ای قصد دارد ۱ واحد از دارایی گواهی سپرده مس خود را به قیمت ۲۹،۳۷۰،۰۰۰ ریال به فروش برساند.

زمان معاملاتی در بورس کالا چگونه است؟

بازهم مانند سایر موارد با توجه به نماد معاملاتی، ساعت و روز ثبت سفارش متفاوت خواهد که در تصویر زیر آورده شده است:

البته گواهی سپرده کالایی غیر از زعفران، پنج‌شنبه‌ها از ۱۱:۴۵ الی ۱۵ نیز جریان دارد.

کارمزد و هزینه‌های معامله در بورس کالا چقدر است؟

کارمزد معاملات بورس کالا نیز بر اساس نوع بازار و کالای مبادله شده متفاوت است. همچنین برخی نمادهای معاملاتی علاوه بر کارمزد معاملاتی دارای هزینه انبارداری (برای مثال در خرید گواهی سپرده کالایی) نیز هستند. برخی نیز مالیات به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

برای مشاهده کارمزد دقیق هر بخش باید وارد سایت بورس کالا شده و از منو «بازارها» به مطابق با تصویر زیر روی کارمزدها کلیک کنید.

سایر هزینه‌ها: کارمزد پذیرش و درج کالا (بر عهده عرضه‌کننده، نه خریدار)، هزینه انبارداری در صورت تأخیر در تحویل کالا و مالیات بر ارزش افزوده برخی کالاها که جدا از کارمزد بورس محاسبه می‌شود.

ریسک‌ها و محدودیت‌های بورس کالا چیست؟

ریسک نوسان قیمت و نقدشوندگی: قیمت کالاهای پایه (فلزات، محصولات پتروشیمی، محصولات کشاورزی) به شدت تحت تأثیر نرخ ارز، تحریم‌ها، تغییرات جهانی قیمت مواد اولیه و سیاست‌های تنظیم بازار دولت قرار دارد. همچنین برخی اوراق و گواهی‌های کالایی به‌دلیل حجم پایین معاملات ممکن است نقدشوندگی کمتری نسبت به سهام پر معامله بورس تهران داشته باشند.

محدودیت حجم، شرایط خرید و تعهدات تحویل: برای بسیاری از کالاها حداقل مقدار خرید (مثلاً چند تن یا یک واحد استاندارد بسته کالا) در اطلاعیه عرضه تعیین می‌شود که ورود با سرمایه بسیار کم را در بازار فیزیکی محدود می‌کند. در معاملات نقدی، خریدار موظف به تسویه کامل وجه ظرف مهلت اعلام‌شده (معمولاً حداکثر سه روز کاری) و تحویل‌گیری کالا طبق رویه انبار عرضه‌کننده است؛ عدم رعایت این تعهدات می‌تواند به جریمه یا فسخ معامله منجر شود.

ریسک اهرم، وجه تضمین و سررسید در معاملات مشتقه: قراردادهای آتی به‌دلیل ماهیت اهرمی (پرداخت تنها بخشی از ارزش قرارداد به‌عنوان وجه تضمین)، امکان سود یا زیان چند برابر سرمایه اولیه را ایجاد می‌کنند. در صورت افت ارزش وجه تضمین به زیر سطح مجاز، معامله‌گر ملزم به «تودیع وجه تضمین اضافی» (مارجین کال) می‌شود و در صورت عدم تأمین به‌موقع، کارگزار می‌تواند موقعیت را به‌صورت اجباری ببندد. در قراردادهای اختیار معامله نیز اگرچه ریسک خریدار محدود به مبلغ پرمیوم پرداختی است، ریسک فروشنده قرارداد (در صورت نکول یا افزایش شدید قیمت دارایی پایه) قابل‌توجه است.

جمع‌بندی؛ برای ورود به بورس کالا از کجا شروع کنیم؟

مسیر ورود به بورس کالای ایران با شفاف‌سازی هدف (مصرف فیزیکی کالا یا سرمایه‌گذاری) آغاز می‌شود، سپس با ثبت‌نام در سامانه سجام، انتخاب یک کارگزاری دارای مجوز فعالیت در بازار موردنظر و دریافت کد معاملاتی متناسب با آن بازار (فیزیکی، مالی یا مشتقه) ادامه می‌یابد.

پیش از ورود عملی، آشنایی با نوع قرارداد موردنظر، میزان وجه تضمین و کارمزدهای رایج آن بازار و همچنین بررسی به‌روزترین اطلاعیه‌های رسمی در سایت بورس کالای ایران (ime.co.ir)، گامی ضروری برای تصمیم‌گیری آگاهانه است.

سؤالات متداول درباره بورس کالا

آیا کد بورس سهام همان کد بورس کالا است؟

خیر. کد معاملاتی بورس کالا با کد معاملاتی بازار سهام کاملاً متفاوت است و افرادی که پیش‌تر در بورس اوراق بهادار کد گرفته‌اند، برای فعالیت در بورس کالا باید کد جداگانه‌ای دریافت کنند.

آیا برای خرید صندوق‌های کالایی نیاز به دریافت کد بورس کالا است؟

خیر. برای خرید صندوق‌های کالایی طلا، نقره و زعفران و همچنین خود گواهی سپرده زعفران، نیازی به دریافت کد جداگانه بورس کالا نیست و همان کد بورسی معمولی کافی است.

آیا برای خرید گواهی سپرده کالایی نیاز به دریافت کد بورس کالا است؟

بله. جز گواهی سپرده زعفران (که انواع زیادی دارد) برای خرید و فروش گواهی سپرده شمش طلا، نقره، مس، پسته، خودرو، گندله سنگ‌آهن و… نیاز به ثبت نام در سامانه ایبیگو است و در ادامه باید در صفحه اختصاصی ایبیگو یک کارگزاری بورسی ثبت نام کنید تا به امکان معامله گواهی سپرده کالایی نام‌برده شده برای شما فراهم شود.